Klagen

klagenZich beklagen is een terughoudende manier van leven, een middel om onze verveling en neerslachtigheid te gelde te maken, nooit te hoeven toegeven aan alles wat in ons bestaan naar het machinale, naar eindeloze herhaling neigt. (...)

Maar klagen is ook een voorzichtige roep om hulp: om te voorkomen dat een gevoel van onbehagen in pijn ontaardt, is een luisterend oor soms voldoende. (...)

Voor sommige mensen is klagen een manier van leven en het eigenlijke oud-zijn, namelijk het geestelijk oud-zijn, begint wanneer we, in ons twintigste of ons zestigste levensjaar, tot niets anders meer in staat zijn dan tot het uitwisselen van klachten en zuchten, wanneer het betreuren en belasteren van ons leven nog de beste remedie lijkt om er niets aan te veranderen. (...)

Indien we onszelf verwijten soms aan het gejammer toe te geven, dan is dit omdat dit geklaag al snel in een al te grote toegevendheid ten aanzien van armzalige wissewasjes ontaardt. Zich op deze manier verzetten tegen de gang van zaken, verwatert dan in een kletserige vorm van onthechting.

Pascal Bruckner, De verleiding van de onschuld, Amsterdam: De Bezige Bij 1996, 40-41.